{"id":1190,"date":"2024-04-09T17:37:36","date_gmt":"2024-04-09T17:37:36","guid":{"rendered":"https:\/?page_id=1190"},"modified":"2024-06-04T17:21:38","modified_gmt":"2024-06-04T17:21:38","slug":"gschicht","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.umpalai.it\/be\/bersntoler-kultur\/gschicht\/","title":{"rendered":"Gschicht"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p>Men boast n\u00e8t ganau benn as de earstn lait za stea\u2019 en Bersntol kemmen sai\u2019. S pariart as um en 1300 gruppn va pauern hom u\u2019pf\u00f2nk za plaim en doi l\u00f2nt um en de Bersn. De mearestn sai\u2019 kemmen van Tirol ont van Bayern, de hom a taitscha sproch kl\u00f2fft ont de sai\u2019 finz do kemmen ver za suachen grunt za ver\u00f2rbetn: ver d\u00f2s sai\u2019 sa kemmen gahoasn r\u00f2ncadori, van latainesch runcare as billt song haun, aupr\u00e8chen.<\/p>\n\n\n\n<p>De Roncadori sai\u2019 lai g\u00f2ngen za stea\u2019 af de tschenket sait van tol, bou as Garait, Vlarotz, Oachlait, Walzurg ont Valisn aug\u00f2ngen sai\u2019. Af de gar\u00e8chte sait sai\u2019 sa lai en Palai aribart. Vour sei s tol ont de p\u00e8rng sai\u2019 lai en summer praucht kemmen ont bea\u2019ne familie hom do \u00f2lbe galep.<\/p>\n\n\n\n<p>Um en 1400 ist de nai \u00f2rbet van kn\u00f2ppn u\u2019pf\u00f2nk (Knappen af taitsch) as va Bomen ont Tirol kemmen sai\u2019 ont as en de gruam van Bersntol an b\u00e8rtegen schrai\u2019 tsechen hom. De Gruab va Hardimbl en Palai ist oa\u2019na van s\u00e8lln mear praucht gaben ont men mut sa pasuachen.<\/p>\n\n\n\n<p>De zboa gruppn va lait hom se nia z\u00f2mmgaleik, de hom se bea\u2019ne tsechen ont kennt ont de hom za straitn aa gah\u00f2p. Der problem van straitn sai\u2019 vilvert de guata van l\u00f2nt gaben. Abia s holz, as de kn\u00f2ppn iberpraucht hom en an n\u00e8t kontrolliaretn vurm, asou za trong la\u2019n. Oder abia s b\u00f2sser, as tschbaist kemmen ist bail de \u00f2rbet van putzn de minerai. Benn as de \u00f2rbet van gruam garift gaben ist um en 1600 de kn\u00f2ppn sai\u2019 zaruck en sai\u2019na lender g\u00f2ngen ont de \u00f2rbet as envireg\u00f2ngen ist ist de s\u00e8ll van pauern gaben. En binter va mear ist enviretrong kemmen de \u00f2rbet van h\u00f2ndln va steffer ont \u00f2nderst, as de mander gatu\u2019 hom en a toal taitscha lender ont d\u00f2ra sai\u2019 sa zaruck benn as de schea\u2019 jorzait u\u2019pf\u00f2nk ist ont men h\u00f2t bider en de acker \u00f2rbetn gamecht. An karakter van Bersntol ist gabiss de selbstendeket en de birtsch\u00f2ft, as de kontaktn petn auset grenzt h\u00f2t ont as gaholven h\u00f2t za pah\u00f2ltn praich ont tr\u00f2chtn va de doi gamoa\u2019sch\u00f2ft.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"681\" src=\"http:\/\/umpalai.it\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/DSC_7753-1-1024x681-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-500\" srcset=\"https:\/\/www.umpalai.it\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/DSC_7753-1-1024x681-1.jpg 1024w, https:\/\/www.umpalai.it\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/DSC_7753-1-1024x681-1-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.umpalai.it\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/DSC_7753-1-1024x681-1-768x511.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Men boast n\u00e8t ganau benn as de earstn lait za stea\u2019 en Bersntol kemmen sai\u2019. S pariart as um en 1300 gruppn va pauern hom u\u2019pf\u00f2nk za plaim en doi l\u00f2nt um en de Bersn. De mearestn sai\u2019 kemmen van Tirol ont van Bayern, de hom a taitscha sproch kl\u00f2fft ont de sai\u2019 finz do [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1061,"parent":1188,"menu_order":23,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"class_list":["post-1190","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Gschicht - Um Palai<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.umpalai.it\/be\/bersntoler-kultur\/gschicht\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Gschicht - Um Palai\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Men boast n\u00e8t ganau benn as de earstn lait za stea\u2019 en Bersntol kemmen sai\u2019. S pariart as um en 1300 gruppn va pauern hom u\u2019pf\u00f2nk za plaim en doi l\u00f2nt um en de Bersn. De mearestn sai\u2019 kemmen van Tirol ont van Bayern, de hom a taitscha sproch kl\u00f2fft ont de sai\u2019 finz do [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.umpalai.it\/be\/bersntoler-kultur\/gschicht\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Um Palai\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/PaludelFersina\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-06-04T17:21:38+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.umpalai.it\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/PALu-DEL-FERSINA-DSC_0284-1.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1707\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"2 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.umpalai.it\\\/be\\\/bersntoler-kultur\\\/gschicht\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.umpalai.it\\\/be\\\/bersntoler-kultur\\\/gschicht\\\/\",\"name\":\"Gschicht - Um Palai\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.umpalai.it\\\/be\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.umpalai.it\\\/be\\\/bersntoler-kultur\\\/gschicht\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.umpalai.it\\\/be\\\/bersntoler-kultur\\\/gschicht\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.umpalai.it\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/04\\\/PALu-DEL-FERSINA-DSC_0284-1.webp\",\"datePublished\":\"2024-04-09T17:37:36+00:00\",\"dateModified\":\"2024-06-04T17:21:38+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.umpalai.it\\\/be\\\/bersntoler-kultur\\\/gschicht\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"be-BE\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.umpalai.it\\\/be\\\/bersntoler-kultur\\\/gschicht\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"be-BE\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.umpalai.it\\\/be\\\/bersntoler-kultur\\\/gschicht\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.umpalai.it\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/04\\\/PALu-DEL-FERSINA-DSC_0284-1.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.umpalai.it\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/04\\\/PALu-DEL-FERSINA-DSC_0284-1.webp\",\"width\":2560,\"height\":1707,\"caption\":\"Pal\u00f9 del Fersina\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.umpalai.it\\\/be\\\/bersntoler-kultur\\\/gschicht\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.umpalai.it\\\/be\\\/um-palai\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Bersntoler kultur\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.umpalai.it\\\/be\\\/bersntoler-kultur\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Gschicht\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.umpalai.it\\\/be\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.umpalai.it\\\/be\\\/\",\"name\":\"Pal\u00f9 del Fersina\",\"description\":\"En h\u00e8rz van Bersntol\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.umpalai.it\\\/be\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"be-BE\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Gschicht - Um Palai","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.umpalai.it\/be\/bersntoler-kultur\/gschicht\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Gschicht - Um Palai","og_description":"Men boast n\u00e8t ganau benn as de earstn lait za stea\u2019 en Bersntol kemmen sai\u2019. S pariart as um en 1300 gruppn va pauern hom u\u2019pf\u00f2nk za plaim en doi l\u00f2nt um en de Bersn. De mearestn sai\u2019 kemmen van Tirol ont van Bayern, de hom a taitscha sproch kl\u00f2fft ont de sai\u2019 finz do [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.umpalai.it\/be\/bersntoler-kultur\/gschicht\/","og_site_name":"Um Palai","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/PaludelFersina\/","article_modified_time":"2024-06-04T17:21:38+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":1707,"url":"https:\/\/www.umpalai.it\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/PALu-DEL-FERSINA-DSC_0284-1.webp","type":"image\/webp"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"2 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.umpalai.it\/be\/bersntoler-kultur\/gschicht\/","url":"https:\/\/www.umpalai.it\/be\/bersntoler-kultur\/gschicht\/","name":"Gschicht - Um Palai","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.umpalai.it\/be\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.umpalai.it\/be\/bersntoler-kultur\/gschicht\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.umpalai.it\/be\/bersntoler-kultur\/gschicht\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.umpalai.it\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/PALu-DEL-FERSINA-DSC_0284-1.webp","datePublished":"2024-04-09T17:37:36+00:00","dateModified":"2024-06-04T17:21:38+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.umpalai.it\/be\/bersntoler-kultur\/gschicht\/#breadcrumb"},"inLanguage":"be-BE","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.umpalai.it\/be\/bersntoler-kultur\/gschicht\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"be-BE","@id":"https:\/\/www.umpalai.it\/be\/bersntoler-kultur\/gschicht\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.umpalai.it\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/PALu-DEL-FERSINA-DSC_0284-1.webp","contentUrl":"https:\/\/www.umpalai.it\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/PALu-DEL-FERSINA-DSC_0284-1.webp","width":2560,"height":1707,"caption":"Pal\u00f9 del Fersina"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.umpalai.it\/be\/bersntoler-kultur\/gschicht\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.umpalai.it\/be\/um-palai\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Bersntoler kultur","item":"https:\/\/www.umpalai.it\/be\/bersntoler-kultur\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Gschicht"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.umpalai.it\/be\/#website","url":"https:\/\/www.umpalai.it\/be\/","name":"Pal\u00f9 del Fersina","description":"En h\u00e8rz van Bersntol","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.umpalai.it\/be\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"be-BE"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.umpalai.it\/be\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1190","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.umpalai.it\/be\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.umpalai.it\/be\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.umpalai.it\/be\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.umpalai.it\/be\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1190"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.umpalai.it\/be\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1190\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1265,"href":"https:\/\/www.umpalai.it\/be\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1190\/revisions\/1265"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.umpalai.it\/be\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1188"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.umpalai.it\/be\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1061"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.umpalai.it\/be\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1190"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}